Over Joost Tholens “mijn foto’s van de werkelijkheid
zijn de bouwstenen van mijn verbeelding” Zijn vader was architect. Dat had Joost ook moeten worden, maar hoewel hij altijd grote interesse heeft gehouden voor dat vak, boeide het maken van documentaires hem meer. Al snel ontdekte hij dat het werk van een regisseur en een architect dicht bij elkaar liggen: alleen een regisseur maakt iets in de tijd terwijl een architect iets neerzet in de ruimte. Na zijn televisiecarrière is hij overgestapt van het cinematografische-, naar het fotografische domein. Van beweging naar verstilling. De verstilling van het grafische. Maar net zo min als één filmshot cinematografie oplevert, levert een op zichzelf staande foto van Tholens niet de fotografische evocatie op die hij zoekt. Daarvoor is méér nodig. Tholens heeft - vooral door zijn cinematografisch werk - een analytisch oog ontwikkeld, een facetoog, waarmee hij reële dingen om ons heen ontleedt en opbouwt tot geabstraheerde beelden die bij eerste aanblik absoluut niet doen denken aan het origineel maar eenvoudigweg overkomen als grafiek, met een eigen harmonie, een eigen kleurpatroon en een eigen esthetiek. Daarbij speelt het gespiegelde beeld - in combinatie met het reële beeld - een belangrijke rol in zijn werk: uit die combinatie ontstaat een oneindige variëteit aan verrassende visuele effecten. "Composieten” noemt hij zijn foto's. Composieten zijn materialen waarin twee of meer stoffen gecombineerd zijn om betere eigenschappen te creëren. Ze zijn lichter, sterker en hebben een grotere vormvrijheid dan de samenstellende delen. Een omschrijving die mooi opgaat voor de fotografie van Tholens. Werkte hij tot 2003 voornamelijk analoog via de donkere kamer en het lab, tegenwoordig is de digitale camera zijn basis; de “lightroom” van de computer staat ten dienste van zijn beeldbewerkingen. Maar daarbij blijft altijd het origineel opgenomen beeld onaantastbaar. Dat is voor hem wezenlijk: alle gefotografeerde vormen en objecten zijn heilig en gedogen in principe geen manipulatie. Pas daarná, in de montage met de reële en gespiegelde beelden, die soms heel subtiel weer onderling verschillen, krijgt bij Tholens de creativiteit vrij spel.
Joost Tholens, *Amsterdam 1934
|
